Op de verdieping van het Hofkeshuis (Grotestraat nr 62), bevindt zich een unieke stijlkamer met een wandschildering uit 1778.
Afgebeeld is de intocht van de Romeinse veldheer Quintus Fabius Maximus Cunctator in Rome rond het jaar 220 voor Christus. De verklaring waarom deze voorstelling op die plek in Almelo is aangebracht, geeft een boeiend beeld van de Almelose geschiedenis van net voor de Franse tijd en van de bewoner van het huis. De stijlkamer en de wandschildering beter bekijken kan op deze site www.romeineninalmelo.nl
Egbert Hofkes is geboren in 1738 en kwam oorspronkelijk uit Winterswijk. Hij was een succesvol linnenfabrikeur. Hij kocht linnen dat van vlas wordt gemaakt in en verhandelde dat. In 1775 werd Hofkes eigenaar van een huis aan de Grotestraat en liet dat verbouwen in monumentale classisistische stijl, de Lodewijk XVI stijl. Geen ander pand in Almelo had een dergelijke allure, op het kasteel van de Graaf van Almelo na. Het huis weerspiegelde zijn succes in zaken.
Op de verdieping kwam een ontvangkamer, waarvan hij de wanden liet beschilderen. Het zijn schilderingen op linnen, heel fijn linnen van goede kwaliteit die Hofkes zelf waarschijnlijk heeft geleverd. Hofkes was doopsgezind en sympathiseerde met de patriotten. Hij ontving in de stijlkamer onder meer de patriottenleider Jan Derk van der Capellen. Ook andere beroemdheden uit die tijd, de Franse generaal Moreau, veldheer onder Napoleon, G.K. van Hogendorp, staatsman na de val van Napoleon en later de bankier Willem de Clercq, grondlegger van de Twentse textielindustrie, logeerden in het Hofkeshuis.
Hofkes ging met zijn tijd mee. In 1830 werd door de firma Hofkes en Co de eerste door stoom aangedreven textielfabriek in Twente opgericht. Die stond niet in Enschede, Hengelo, Goor of Nijverdal, maar in Almelo aan de Marktstraat tegenover het Huis van Bewaring.
Het Hofkeshuis is tot 1928 bewoond geweest door nazaten van Egbert Hofkes. Het is toen verkocht aan de schoenwinkelier Niers en de benedenverdieping van het pand is daarna als schoenen- en fietsenwinkel in gebruik geweest. De bovenverdieping waarin de stijlkamer zich bevindt was tijdelijk bewoond. In 2023 is het pand opgekocht door de gemeente Almelo met als doel hier in de toekomst het stedelijk museum Almelo te huisvesten. Met de restauratie van de wandschildering wordt in de loop van 2026 begonnen.
In 1984 werd door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg een onderzoek ingesteld naar de fysieke toestand van de schildering. De conclusie was duidelijk, de toestand van het kunstwerk was slecht. Zo bevond zich tussen het spanraam en het doek gevallen gruis, waardoor het doek van achteren werd geperforeerd. Ook was de verflaag op de scherpe kanten van het raamwerk en de steunlatten gebroken en werd zwaar craquelé geconstateerd.
Op advies van de Sectie Monumentenzorg van de toenmalige Culturele Raad Almelo werd door de gemeente Almelo voorgesteld om de restauratie en de doeken over te nemen en deze een plaats te geven in het stadhuis. Dit werd door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg afgewezen omdat de samenhang van schildering, stucwerk en architectuur de waarde van het monument bepaalt. In 1993 werd opnieuw deskundig advies ingeroepen, ditmaal bij een restauratiebedrijf in Deventer. Ook de conclusie van dit bedrijf was dat de toestand van de schildering sterk verslechterde en dat reiniging en restauratie geen uitstel duldden. De verf had geen binding meer met de ondergrond en verfdeeltjes begonnen te verdwijnen door het uitzakken van het doek.
Op 9 februari 2006 bracht de Staatssecretaris voor Cultuur Medy van der Laan in het kader van de verkiezingscampagne van D’66 een bezoek aan Almelo en zij bezocht toen ook de stijlkamer. Ze was zeer onder de indruk van het kunstwerk, maar geld had ze niet meegenomen. Ze beloofde zich in te zullen spannen voor de restauratie.n 2011 is begonnen met een wetenschappelijk research project onder de titel ‘From Isolation to Coherence: an integrated technical, visual and historical study of seventeenth- and eighteenth-century Dutch painting ensembles’ door de Technische Universiteit Delft, onder leiding van de kunsthistorica dr. Margriet van Eikema Hommes. De wandschildering in het Hofkeshuis is met andere schilderstukken voorwerp van deze studie geweest, die gefinancierd is door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. De eenduidige conclusie luidt dat restauratie op korte termijn zeer urgent is, mede om verder verval te voorkomen en dat de stijlkamer als geheel aangepakt moet worden, dus ook de wandbetimmering en het stucwerk en in de oude staat teruggebracht moet worden. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderschrijft dit en geeft als aanvullende motivering dat in Nederland een zo grote als grisaille uitgevoerde wandvullende wandschildering op de originele plaats en in de originele uitvoering, zeldzaam is.
Opgericht in 2007 met als doel behoud van de wandschildering in het Hofkeshuis.
Postadres
